Povrtna sovica – Mamestra oleracea

Polifagna štetočina, koja pored spontane flore, oštećuje preko 40 vrsta gajenog bilja. U našim uslovima dolazi na polja šećerne repe svake godine, u većoj ili manjoj populaciji. najčešće zajedno sa kupusnom sovicom. Na repi čini karakterističa oštećenja, retko oštećuje lisnu nervaturu. Ubraja se u značajne štetočine industrijske i semenske repe, ali je ipak prvenstveno štetočina povrtarskih kultura.

Mamestra oleracea - gusenica

Životni ciklus : Tokom godine ima 2-3 generacije. Prezimljava u stadijumu lutke. Kod nas leptiri lete tokom maja i avgusta. Leptiri lete noću, skriveni su danju, a hrane se nektarom raznih biljaka. U slučaju da nema cvetova, hrane se sokom raspalih plodova raznog povrtarskog bilja. Ženka polaže jaja na donju stranu lista u gomilicama od 3-4 sloja. U gomilicama se može naći 40-90 jaja, a ponekad i više. Jedna ženka tokom svog života može položiti i više od 1000 jaja. Embrionalni razvoj traje od 3-12 dana, zavisno od temperature. Izašle gusenice se hrane na donjoj strani lista, izgrizajući rupičaste otvore. Odrasle gusenice se ubušuju u glavice kupusa, karfiola a kod paradajza oštećuje plodove. Stadijum gusenice traje od 30-40 danau toku leta, a kod druge generacije znatno duže.

Ocena napada se vrši pregledanjem 100-200 biljaka idući dijagonalno po polju. Među sakupljenim gusenicama registruje se i broj i uzrast. Ocenjivanje ide za svaku generaciju posebno. Ocen ide po skali :

1 slab napad manje od 5% oštećenja lisne mase
2 srednji napad 5 – 25% oštećenja lisne mase
3 srednje jak napad 25 – 50% oštećenja lisne mase
4 jak napad 50 – 75% oštećenja lisne mase
5 vrlo jak napad preko 75% oštećenja lisne mase

Brojnost gusenica se utvrđuje detaljnim pregledom biljaka, biljnih ostataka i površine zemljišta, na probnim površinama od 0,25 m². Pri tome se uzima ukupno 20 zemljišnih proba, po dve probe u blizini mesta oštećenja. Među sakupljenim gusenicama registruje se i broj i uzrast.

U praksi se uglavnom suzbija zajedno sa kupusnom sovicom, odnosno identičnim merama. Ukoliko dominiraju gusenice drugog i trećeg uzrasta, a njihov prosečan broj po biljci broji preko jedne gusenice, na primer , usev šećerne repe treba tretirati.

Pripremio: dipl ing polj Predrag Nastić
Korišćena literatura: “Štetočine u ratarsko-povrtarskoj proizvodnji” autor: prof. dr. Pero Štrbac